Rocznica bitwy 27 V 1734 r. - Twierdza Wisłoujście

27 maja delegacja Garnizonu Gdańsk wzięła udział w uroczystości upamiętniającej bitwę francuskiego korpusu posiłkowego z armią carską pod Wisłoujściem.

Rocznica bitwy o Górę Gradową - 9 maja 1734 r.

9 maja 1734 roku gdańskie oddziały wojskowe odniosły zwycięstwo w krwawej bitwie o fortyfikację Góry Gradowej.

Garnizon Gdańsk w rocznice wiktorii wojsk gdańskich nad wojskami carskimi wystawił wartę, złożył kwiaty i znicze pod pomnikiem poległych w walkach o Gdańsk w XVIII i XIX wieku. Odwiedziliśmy samo miejsce walk, pozostałości bastionu Kessel i miejsce gdzie pochowano poległych podczas szturmu na Górę Gradową.

Uroczysta Zmiana Warty - rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

Jak co roku wraz z mieszkańcami Gdańska i gośćmi naszego miasta świętowaliśmy rocznicę uchwalenia konstytucji 3 maja. Tłumy widzów towarzyszyły nam także przed Dworem Artusa gdzie odczytaliśmy przysięgę mieszczan gdańskich.

Rocznica śmierci hrabiego de Plelo 1734 / 2018

Od kilku miesięcy Rosjanie i Sasi oblegali Gdańsk. W mieście schronił się król Polski Stanisław Leszczyński. Walki trwały na przedmieściach, wokół fortyfikacji miejskich i w pobliżu Twierdzy Wisłoujście. Tej ostatniej broniła gdańska załoga w sile 400 żołnierzy, wsparta 200 Szwedami pod pułkownikiem Stackelbergiem. Miasto trwało, żołnierze regularni, mieszczańskie kompanie, ochotnicy wierzyli że pomoc nadejdzie. Z utęsknieniem wypatrywano francuskiej eskadry z posiłkami od zięcia król Stanisława, czyli francuskiego władcy Ludwika XV. Nadzieje te podniecał francuski ambasador Monti. 

9 maja gdańszczanie odnieśli sukces odpierając rosyjski szturm na Fort Hagelsberg. Radość była tym większa, ze 12 maja Francuskie oddziały przybyły drogą morską i lądowały na Westerplatte. Niestety w nocy z 14 na 15 maja z niewyjaśnionych do dziś powodów Francuzi weszli na okręty i odpłynęli. W mieście zapanowała konsternacja. Na szczęście ambasador francuski w Kopenhadze, hrabia de Plelo zawrócił korpus ekspedycyjny i razem z nim powrócił do Gdańska Bronic honoru króla Francji. 24 maja nastąpiło kolejne lądowanie na Westerplatte. W porozumieniem z dowództwem obrony Gdańska postanowiono dokonać próby przebicia się przez pozycje rosyjskie w kierunku miasta. Równocześnie gdańszczanie mieli dokonać wycieczki w kierunku sił francuskich wspomagając ich natarcie. 

27 maja rano regimenty la Marche, Le Blaisois i de Perigord wyszły w pole. Na flance wspierał je niewielki oddział szwedzki. Pozycje rosyjskie były silnie umocnione i najeżone artylerią. Z rozwiniętymi sztandarami i przy dźwiękach werbli biała linia piechoty ruszyła do szturmu. Na początku wszystko szło w jak najlepszym porządku. Po chwili jednak teren zrobił się grząski a niewiele później Francuzi brodzili już w bagnie po pas. W tym momencie ogień otworzyła rosyjska artyleria. Mimo to szturm trwał nadal, po wygrzebaniu się z mokradeł atak skierował się już bezpośrednio na okopy i palisady. Niestety, wszystkie ładunki karabinowe zamokły i jedyną dostępna bronią francuskich żołnierzy były bagnety i pałasze. W kilku miejscach udało się dostać przez zasieki i doszło do walki wręcz. Jednak ogień rosyjski był zbyt silny. Atakujący zaczęli się cofać. W kilku miejscach nawet panicznie uciekać. Po bitwie zaczęto zliczać zabitych i rannych, tych pierwszych było około 90, w tym bardzo wielu oficerów. Rannych koło 130 , większość z nich zmarła w ciągu najbliższych dni. Rosjanie wydali ciała poległych. Wśród nich były zwłoki hrabiego de Plelo, Hrabia miał złamaną nogę i kilkanaście pchnięć bagnetem.

W rocznicę tych wydarzeń Stowarzyszenie Garnizon Gdańsk wraz z Konsulem Honorowym Francji i Muzeum Gdańska zorganizowali uroczystości pod pomnikiem hrabiego de Plelo w Twierdzy Wisłoujście. W programie była również prelekcja na temat roku 1734, którą prowadził nasz kolega Krzysztof Kucharski, oraz pokaz działania broni czarnoprochowej, musztry i mundurów walczących 284 lata temu wojsk. Zainscenizowaliśmy także mała potyczkę. Naszymi gośćmi byli koledzy z GRH Biały Orzeł oraz 12ppXW z Pelplina.

28 marca 1793 - 28 marca 2018

28 marca Stowarzyszenie Garnizon Gdańsk zorganizowało uroczystości upamiętniające 225 rocznicę walk stoczonych przez gdańszczan z wkraczającymi do Gdańska oddziałami pruskimi. 

Przypomnijmy rys historyczny. Wczesnym rankiem, 28 marca w Wielki Czwartek, żołnierze gdańscy rozpoczęli przekazywanie fortyfikacji Góry Gradowej, Biskupiej Górki i Wisłoujścia siłom pruskim. Tymczasem w mieście doszło do dramatycznych wydarzeń. Tłum zlinczował oficerów miejskich, którzy nie chcieli otworzyć Wielkiej Zbrojowni i wydać broni. Niektórzy żołnierze wsparci przez marynarzy i pospólstwo przejęli część armat. 

Pierwsze strzały padły od strony Bramy Wyżynnej, rozpętała się wielogodzinna strzelanina. Prusacy cofnęli się z Targu Rakowego. Ruszyli za nimi gdańszczanie prowadząc gęsty ogień z broni ręcznej. Prusacy kontratakowali i wzięli wielu jeńców oraz ostrzelali z armat pozycje gdańskie. Na tym zakończono walki. Padło dwóch zabitych i bardzo wielu rannych. Ten dzień wspominano później jako „Czarny Czwartek”. Podczas świąt wielkanocnych panował względny spokój. Ostatecznie zaborcy wkroczyli do miasta 4 kwietnia. Zaczął się nowy rozdział historii Gdańska.

Podczas uroczystości zaprezentowaliśmy scenkę historyczną. Pruski parlamentariusz odczytał proklamacje króla pruskiego o przejęciu miasta. „Źle zrozumiałej wolności bezprawia tajemne oraz znoszenie się, które utrzymują francuscy i polscy spisku spólnicy z ową partią, która przez zuchwałość swoich maksym przeważa nierównie lepiej myślących obywatelów liczbą, zmusiły króla pruskiego do wydania rozkazu zajęcia miasta i jego terytorium końcem zachowania tam porządku i spokojności powszechnej.” – argumentował. Gdański oficer wyjął pałasz i chciał go złamać w geście protestu, w tym momencie pękła dyscyplina gdańskich żołnierzy i rzucili się do ataku. Dołączyli do nich marynarze i milicja miejska, padły strzały. Na placu zostali ranni.

Po zakończeniu scenki kilkudziesięciu widzów wysłuchało krótkiego wprowadzenia historycznego i mieli okazję obejrzeć musztrę gdańskich żołnierzy.

Uczestnicy przeszli na Targ Drzewny pod pomnik króla Jana III Sobieskiego gdzie wystawiono wartę i złożono kwiaty i zapalono znicze ku pamięci bohaterów roku 1793.
Już dziś możemy zapewnić, że uroczystości upamiętniające rok 1793 odbywać się corocznie. W rozszerzonej formie, we współpracy z innymi instytucjami i organizacjami. Pierwsze deklaracje padły już wczoraj. 

Wydarzenie medialnie wsparł portal Gdańsk Strefa Prestiżu.

zdjęcia: Anna Olejniczak - Dziennik Bałtycki

i Gdańska Strefa Prestiżu